Bakıda Kirayə Mənzil Problemi Dərinləşir: Qiymətlər Artır, Təklif Azalır
Bakıda mənzil əlçatanlığı son illərdə ən ciddi sosial-iqtisadi məsələlərdən birinə çevrilib. Artıq təkcə ev almaq deyil, kirayə mənzil tapmaq da çətinləşib. Paytaxtda kirayə qiymətləri yüksəlməkdə davam edir, bazardakı mövcud təklif isə artan tələbi tam qarşılaya bilmir.
Əvvəlki illərdə investorlar daha çox kommersiya obyektlərinə üstünlük verirdilərsə, hazırda tendensiya dəyişib. İmkanlı şəxslər daha sabit və davamlı gəlir əldə etmək məqsədilə mənzil alaraq onu kirayəyə verməyə üstünlük verirlər. Bu isə kirayə bazarında əlavə qiymət təzyiqi yaradır.
Evonline.az xəbər verir ki, bu barədə Globalinfo.az-a Əmlak Ekspert Mərkəzinin direktoru Ramil Osmanlı danışıb. O deyib ki, hazırda kirayə mənzil bazarında ciddi problem mövcuddur və bu, ildən-ilə daha da dərinləşir:
“Xüsusilə kirayə mənzil fondunun azalması və qiymətlərin hər il artması diqqət çəkir. Köhnə mənzil fondu sıradan çıxdıqca və onun yerində yeni binalar tikildikcə, kirayə mənzil tapmaq daha da çətinləşir və qiymətlər yüksəlir. Şəhərsalma prosesinin sürətlənməsi də bu vəziyyətə təsir göstərir. Şəhərsalma proqramlarının icrası nəticəsində bazara yeni tələb formalaşdıran alıcı və kirayəçi kütləsi daxil olur. Bu isə kirayə bazarında təzyiqi artırır. Aparılan təhlillər göstərir ki, kirayə mənzil bazarında qiymət artımını şərtləndirən amillər kifayət qədər çoxdur və onların əksəriyyəti uzunmüddətli xarakter daşıyır”.
Problemin həllinə gəldikdə isə, ekspert bildirib ki, ilk növbədə bazarın əsas iştirakçılarından biri olan tələbələrin kirayə məsələsi həll olunmalıdır:
“Bunun üçün yeni tələbə yataqxanaları tikilməli, xarici təcrübədən istifadə edilərək müasir tələbə şəhərcikləri yaradılmalıdır. Eyni zamanda, sahibkarları bu prosesə cəlb etmək üçün stimullaşdırıcı mexanizmlər tətbiq edilməlidir. Bu məsələ qısamüddətli dövrdə həll edilə biləcək problem deyil. Hökumət şəhərsalma və mənzil siyasətini daha sistemli şəkildə nəzərdən keçirməlidir. Hazırda xüsusilə ucuz kirayə seqmentində təklif məhduddur, tələbat isə sürətlə artır”.
R.Osmanlının sözlərinə görə, digər mühüm amil regionlardan paytaxta miqrasiyadır:
“Regionlarda iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi və yeni iş yerlərinin yaradılması Bakıya axının qarşısını qismən ala və kirayə bazarındakı təzyiqi azalda bilər. Hazırkı iqtisadi imkanlar çərçivəsində dövlətin bu problemi qısa müddətdə tam və köklü şəkildə həll etməsi çətindir. Mövcud proqramlar olsa da, onlar yetərli deyil. Problemin həlli üçün uzunmüddətli strategiya, genişmiqyaslı islahatlar və sahibkarlar üçün təşviqedici mexanizmlər zəruridir. Yalnız bu halda kirayə mənzil bazarında sabitlik və əlçatanlıq təmin oluna bilər”.
Əvvəlki illərdə investorlar daha çox kommersiya obyektlərinə üstünlük verirdilərsə, hazırda tendensiya dəyişib. İmkanlı şəxslər daha sabit və davamlı gəlir əldə etmək məqsədilə mənzil alaraq onu kirayəyə verməyə üstünlük verirlər. Bu isə kirayə bazarında əlavə qiymət təzyiqi yaradır.
Evonline.az xəbər verir ki, bu barədə Globalinfo.az-a Əmlak Ekspert Mərkəzinin direktoru Ramil Osmanlı danışıb. O deyib ki, hazırda kirayə mənzil bazarında ciddi problem mövcuddur və bu, ildən-ilə daha da dərinləşir:
“Xüsusilə kirayə mənzil fondunun azalması və qiymətlərin hər il artması diqqət çəkir. Köhnə mənzil fondu sıradan çıxdıqca və onun yerində yeni binalar tikildikcə, kirayə mənzil tapmaq daha da çətinləşir və qiymətlər yüksəlir. Şəhərsalma prosesinin sürətlənməsi də bu vəziyyətə təsir göstərir. Şəhərsalma proqramlarının icrası nəticəsində bazara yeni tələb formalaşdıran alıcı və kirayəçi kütləsi daxil olur. Bu isə kirayə bazarında təzyiqi artırır. Aparılan təhlillər göstərir ki, kirayə mənzil bazarında qiymət artımını şərtləndirən amillər kifayət qədər çoxdur və onların əksəriyyəti uzunmüddətli xarakter daşıyır”.
Problemin həllinə gəldikdə isə, ekspert bildirib ki, ilk növbədə bazarın əsas iştirakçılarından biri olan tələbələrin kirayə məsələsi həll olunmalıdır:
“Bunun üçün yeni tələbə yataqxanaları tikilməli, xarici təcrübədən istifadə edilərək müasir tələbə şəhərcikləri yaradılmalıdır. Eyni zamanda, sahibkarları bu prosesə cəlb etmək üçün stimullaşdırıcı mexanizmlər tətbiq edilməlidir. Bu məsələ qısamüddətli dövrdə həll edilə biləcək problem deyil. Hökumət şəhərsalma və mənzil siyasətini daha sistemli şəkildə nəzərdən keçirməlidir. Hazırda xüsusilə ucuz kirayə seqmentində təklif məhduddur, tələbat isə sürətlə artır”.
R.Osmanlının sözlərinə görə, digər mühüm amil regionlardan paytaxta miqrasiyadır:
“Regionlarda iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi və yeni iş yerlərinin yaradılması Bakıya axının qarşısını qismən ala və kirayə bazarındakı təzyiqi azalda bilər. Hazırkı iqtisadi imkanlar çərçivəsində dövlətin bu problemi qısa müddətdə tam və köklü şəkildə həll etməsi çətindir. Mövcud proqramlar olsa da, onlar yetərli deyil. Problemin həlli üçün uzunmüddətli strategiya, genişmiqyaslı islahatlar və sahibkarlar üçün təşviqedici mexanizmlər zəruridir. Yalnız bu halda kirayə mənzil bazarında sabitlik və əlçatanlıq təmin oluna bilər”.
